Σκηνικό

 

Οι συγγραφείς της Αλατοπαρέας γράφουν για τα Χριστούγεννα

 

Σκηνικό

…όλο το βράδυ μείναμε ακίνητοι…

 

Μπροστά στο παράθυρο

Η ανάσα μου απλώνει κύκλους

Ένα μέρος μου μέσα

Ένα μέρος μου έξω

Για μιαν ακόμη φορά

Το δώρο

Το δέντρο

Το χιόνι

Εγώ

Γινόμαστε ένα

Στον ρυθμό της χορογραφίας

Ό,τι  στ’ αλήθεια μετράει

Κρύβεται στη σιωπή

 

…γιατί δεν υπάρχει πιο πολύ απ’ αυτό

Ο ερχομός Σου το ξημέρωμα…

Βούλα Νάνη

 

…

Είμαι εκπαιδευτικός. Ζω και εργάζομαι στην Πρέβεζα. Σπούδασα στο Παιδαγωγικό τμήμα Δημοτικής εκπαίδευσης Ιωαννίνων και έκανα το μεταπτυχιακό μου στην Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Το να δουλεύω με παιδιά νομίζω είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να μου συμβεί. Είμαι μέλος τοπικής θεατρικής ομάδας και δίνουμε παραστάσεις εντός και εκτός πόλης. Αγαπώ το θέατρο, τη λογοτεχνία και τα ταξίδια. Διηγήματα και ποιήματά μου έχουν δημοσιευθεί σε συλλογικές ανθολογίες των Εκδόσεων Αλάτι και σε ηλεκτρονικά περιοδικά. Έχω παρακολουθήσει σεμινάρια δημιουργικής γραφής στις Εκδόσεις Αλάτι. Από τις ίδιες εκδόσεις έχουν κυκλοφορήσει δύο ποιητικές μου συλλογές: Ο Χρόνος Παράξενα Σωπαίνει και Φωνή Γυναίκας.

…

Η Βούλα παρακολούθησε τον τρίτο κύκλο του εργαστηρίου συγγραφής των Εκδόσεων Αλάτι και συμμετέχει με κείμενά της στα βιβλία μας:

(συλλογικά)

Ελάτε να μιλήσουμε για ποίηση

https://www.ekdoseisalati.com/p/elate-na-milisoyme-gia-poiisi/

Μ’ ένα στυλό διαρκείας

https://www.ekdoseisalati.com/p/me-ena-stylo-diarkeias/

Ανθολόγιο: πεζά και ποιήματα με θέματα απ’ τους μήνες και τις εποχές

https://www.ekdoseisalati.com/p/anthologio-peza-kai-poiimata-me-themata-ap-toys-mines-kai-tis-epoches/  

Ένα βιβλίο για τα συναισθήματα. Φόβος, θυμός, λύπη, χαρά.

 https://www.ekdoseisalati.com/p/ena-vivlio-gia-ta-synaisthimata/

Ξεθωριασμένες πεταλούδες

https://www.ekdoseisalati.com/p/xethoriasmenes-petaloydes/

Επίμονες λέξεις

https://www.ekdoseisalati.com/p/epimones-lexeis/  

Για τη μητέρα που γιορτάζει

https://www.ekdoseisalati.com/p/gia-ti-mitera-poy-giortazei/

Για τον πατέρα που γιορτάζει

https://www.ekdoseisalati.com/p/gia-ton-patera-poy-giortazei/

Γυναίκα εσύ και μπόρεσες… (υπό έκδοση)

(ατομικά)

Ο Χρόνος παράξενα σωπαίνει

https://www.ekdoseisalati.com/p/o-chronos-paraxena-sopainei/

Φωνή Γυναίκας

https://www.ekdoseisalati.com/p/foni-gynaikas/

Απολογίας ποίημα

 

Στη σκιά των στιγμών

Όπου η σιωπή μιλά

Στέκομαι

Απολογίας ποίημα

Ξεφυλλίζοντας τα χρόνια

Σαν παλιά βιβλία

Με την υπόσχεση

Πιο γενναιόδωρα ακόμα

Στην αλήθεια να ξεχειλίζω

-Γιατί η αλήθεια δεν είν’ εύκολη υπόθεση

Φοβάται να δοθεί γυμνή

 

Ο χρόνος φεύγει

Κρύβω τις ανορθογραφίες

Βιαστικά

Κανείς μη μάθει

Πώς ακούμπησα γυμνή

Επιτέλους, μέσα μου

 

Βούλα Νάνη

Ο Χρόνος παράξενα σωπαίνει

Οι εκδόσεις Αλάτι για μια ακόμα φορά σε μια καλαίσθητη έκδοση -με εξώφυλλο που σχεδιάζει η Βιβή Μαρκάτου- σε επιμέλεια της Άννας Γρίβα, μας προσφέρουν την ευκαιρία να γνωρίσουμε μια ποιήτρια που γράφει

...

Με οδηγό 

Ετοιμόρροπες λέξεις

Κυνηγημένες

Από λαιμητόμους σιωπές

...

Ο Ευριπίδης ισχυρίζεται ότι ο χρόνος δίνει όλες τις απαντήσεις και ότι είναι τόσο ομιλητικός που δεν χρειάζεται καν τις ερωτήσεις.(«Ο χρόνος άπαντα τοίσιν ύστερον φράσει. Λάλος γαρ ούτος ουκ ερωτώσιν λέγει»). Ίσως γι’αυτό η ποιήτρια παραξενεύεται που ο Χρόνος σωπαίνει. Το αρμονικά συνταιριασμένο αντιθετικό αυτό δίδυμο, χρόνος-σιωπή, επανέρχεται σε πολλά ποιήματα της συλλογής και προβληματίζει την ποιήτρια.

Σκέφτομαι

Δεν υπήρξε ποτέ Χρόνος

Μέχρι που εμφανίστηκαν τα καλοκουρδισμένα ρολόγια

Με τα γυαλιστερά γρανάζια

Αυτοβούλως βάλαμε αφέντη στο κεφάλι μας

Από τότε 

Άρχισε τις αυθαιρεσίες του

Ώρα να πεθάνουμε

Με ακρίβεια

Προσπαθεί να καταλάβει την ουσία του Χρόνου, να τον ορίσει και στην προσπάθεια αυτή δεν διστάζει να τον ξεγελάσει τεμαχίζοντάς τον, φορτίζοντας έτσι τον απλό λόγο της με μια ψυχογραφική ένταση που θα τη βγάλει από την αδράνεια και την παθητική αποδοχή.

Να πως ξεγελάω τον Χρόνο 

Επιμένω να τον κατεβαίνω

Προκλητικά

Πρώτα τα χρόνια

Ύστερα τους μήνες

Μετά τις εβδομάδες

Και τις μέρες

Τις ώρες

Τα λεπτά

Ένα κλάσμα δευτερολέπτου όμως

Το πρώτο

Μου ξεφεύγει

Άλλη φορά δεν έχει

Ένα λεξιλόγιο λιτό, καθημερινό δομεί έναν λόγο με μουσικότητα που αποδεικνύει ότι η ποιήτρια έχει απόλυτη συνείδηση της δύναμης και της κυριαρχίας του στη ζωή μας και η αποδοχή αυτή θα την οδηγήσει στην καταγραφή ως συνειδητοποίηση όχι όμως και την απάθεια.

Ο Χρόνος αγαπάει τη δουλειά του

Μα κάποτε κουράζεται

Παρακαλεί τότε τις στιγμές να τον αλαφρύνουν λίγο

Αυτές ντύνονται όμορφα σαν τις κυρίες των τιμών

Και με νήματα μυστικά στα χέρια τους-οι πανούργες

Στήνουν παγίδες

Σε ψυχές μαριονέτες

Όταν ο Χρόνος επιστρέφει

Αυτές προσποιούνται άγνοια και ξεμακραίνουν

Όλα είναι γραμμένα όμως

Τα θέλω της ποιήτριας δυναμικά προβάλλονται μέσα από εικόνες που οπτικοποιούν την προσπάθειά της, το πάλεμα. Χωρίς ανάσα, μέσα από μια καταιγιστική ροή, δίνει καθολικότητα στις ανησυχίες της δικαιώνοντας τον κοινωνικό ρόλο της ποιήτριας.

Να πλέξω θέλω

Μικρές στιγμές

Αβάφτιστες

Τον Χρόνο της ζωής μου

Ύστερα να ενώσω τα κομμάτια

Να μεταλάβω 

Βρέφος εγώ

Την αγκαλιά τους

Κι εκεί που το ποιητικό υποκείμενο φαίνεται νικημένο, υποταγμένο, κομματιασμένο, παραδομένο σε ένα μαρτύριο, μας εκπλήσσει με τα όπλα που προβάλλει, για να πολεμήσει αυτόν τον αδηφάγο Χρόνο. Έχει ζυγίσει καλά τον παρελθόντα χρόνο και αξιοποιεί τον παρόντα χρόνο, όχι για να αφανήσει αλλά για να σταθεί με δέος απέναντι στη φθορά που δημιουργεί το πέρασμά του και να αναμετρηθεί μαζί της. Σαν να ταυτίζεται με τον Τόμας Χάρντυ, ο οποίος δήλωνε ότι «ο χρόνος τα αλλάζει όλα εκτός από κάτι μέσα μας που μένει έκπληκτο από την αλλαγή». 

Το φεγγάρι τα βράδια

Γλιστρά

Στα γυμνά σώματα

Των εραστών

Και ροκανίζει

Την οδύνη τους

Μικροί θεοί του σκοταδιού

Σε φωτεινές χαραμάδες

Αντιπαλεύουν Χρόνο

Ανησυχίες για την ανθρώπινη ύπαρξη που οδηγούν σε φιλοσοφικούς στοχασμούς και ξορκίζουν τη δύναμη του πεπρωμένου, το αντιμάχονται μέσα στην απομόνωση που δημιουργούν οι στιγμές σιωπής... Εξάλλου ο «Ο Ποιητής ξέρει»

...

Ξεφυλλίζει τον Χρόνο

Όπως του αρέσει

Έτσι συγχωνεύει τη μνήμη

Αυτόματα

Υποτάσσει τον Χρόνο

Και ξεφορτώνεται τον ομφάλιο λώρο του

Πέπη Λύχνου, φιλόλογος.

https://www.ekdoseisalati.com/p/o-chronos-paraxena-sopainei/

Ο Χρόνος παράξενα σωπαίνει

 

«Τι είναι, λοιπόν, ο χρόνος; Αν δε με ρωτά κανείς, γνωρίζω. Αν, όμως, θέλω να το εξηγήσω σε κάποιον που με ρωτά, δε γνωρίζω» λέει ο Ιερός Αυγουστίνος (Αγ. Αυγουστίνου, Εξομολογήσεις, XI, 14).

 

            Ή ακόμα

 

            “Άδειες ώρες

            Στεγνές σαν τιμωρία

            Με κυκλώνουν

            Σςςς…

            Μόνο οι κουκουβάγιες

            Ουρλιάζουν στο αυτί μου

            Αναιδώς

            Χάνομαι

            Σςςς...”

 

            Ο χρόνος είναι μία εξαπάτηση, κινείται κυκλικά, κινείται και γραμμικά κι εμείς μέσα του σε μία συνεχή περιδίνηση. Τυχαίες υπάρξεις στροβιλιζόμαστε ανάμεσα στις βιωμένες μνήμες μας, αλλά σ’ έναν άλλον χρόνο, μη υπαρκτό. Έναν χρόνο που μας εξαπατά, σαν να παρευρισκόμαστε σε μια επίδειξη ταχυδακτυλουργίας, “όπου ξέρω εκ των πραγμάτων ότι με εξαπατούν, αλλά χωρίς να μπορώ ν’ αντιληφθώ ποια είναι η τεχνική ή ο μηχανισμός της απάτης”, μας λέει ο Πεσσόα,

            αλλά και η ποιήτρια

 

            “Για λίγα λεπτά

            Βουβά

            Ικετεύω

            Χωρίς ρολόγια

            Εκεί που είναι η ελευθερία μου

            Ν’ ανασάνω

            Πριν ο Χρόνος με παγώσει

            Αυτό ζητώˑ

            Λίγα λεπτά

            Μονάχα

            Με τη ζωή μου”.

           

       Ο χρόνος είναι υβριστής γιατί περιφέρει την ύπαρξή μας, από τη γέννηση προς τον θάνατο, σηματοδοτώντας με το ψυχολογικό του βέλος, την πορεία μας προς τη φθαρτότητα. Αυτό το γνωρίζει η ποιήτριαˑ γι’ αυτό και προσπαθεί να τον ξεγελάσει, συνειδητοποιώντας όμως ταυτόχρονα, τη ματαιότητα του εγχειρήματος.

 

            “Τα δάχτυλά μου

            Χαϊδεύουν τη μέρα

            Κι αυτή

            Ναζιάρικα ξεγλιστρά”

 

            Ο ποιητής χαμένος, μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας μεταπλάθει την πλάνη του σε ποίηση, καθώς

           

            “Θαρρώ

            Δεν ξέρεις

            Τώρα εκδύομαι έλλογο παρόν

            Ύστερα θα ενδυθώ άλογο μέλλον

            Πάντως απεκδύομαι και τα δύο”.

 

          Κι έτσι μετερχόμενος το παρόν, αυτήν την απειροελάχιστη στιγμή που χωρίζει το παρελθόν από το μέλλον, κάνει την πλάνη ποίημα, ξορκίζοντας μ’ αυτόν τον τρόπο την ανυπαρξία.

           

            “Την ίδια ώρα υπόσχεται λόγια αποδημητικά

            για να ’σαι λεύτερη μου λέει

            Στέλνει και δυο κυματισμούς

            Για να ταξιδεύεις μου λέει

            Και μια προοπτική ορίζοντα

            “Δίχως προοπτική δεν πας” μου λέει”.

 

          Ο χρόνος γίνεται όνειρο, απλώνεται, επιμηκύνεται, αναδιπλώνεται, συντρίβεται, παγώνει. Γίνεται χλωμό φεγγάρι, ταυτίζεται με τ’ αγκάθια “στον κήπο με τ’ άγρια τριαντάφυλλα”, πλέκει στίχους για να μη σπαταλιέται, φορώντας έτσι τη μάσκα του χώρου, για να φιλιώσει με το απροσδιόριστο παρόν. Αναμιμνήσκεται τον χρόνο που προηγήθηκε, αλλά που ποτέ δεν είναι ο ίδιος και τραβάει τις επιθυμίες της,

           

            “να πλέξω θέλω

            μικρές στιγμές

            αβάπτιστες

            τον Χρόνο της ζωής μου

            ύστερα να ενώσω τα κομμάτια

            να μεταλάβω

            βρέφος εγώ

            την αγκαλιά τους”.

 

        Συστρεφόμενη και εκτεινόμενη, με την ευκολία που η ποίηση μας επιτρέπει να περιηγούμαστε σαν σε όνειρο μέσα στον χώρο και τον χρόνο, η ποιήτρια δίνει τη δική της διάσταση του χρόνου, επικαλούμενη τ’ απογεύματα της Κυριακής τα οποία αφενός οριοθετούν μία κίνηση, του ήλιου, του ρολογιού, της άμμου σε μία κλεψύδρα, για να τα περάσει σχεδόν αμέσως σε μία ονειρική εικόνα χώρου, όπου μας τα δείχνει να μιμούνται “τον ατίθασο νοτιά” και να “συνθλίβονται στα παραθυρόφυλλα του Χρόνου”. Ύστερα τ’ αφήνει “να τριγυρνούν σαν σκιές σε ερείπια/ζητώντας συγχώρεση/από μια μέρα/που την έφθειραν τα όνειρα”.

    Μεταμοντέρνα ποίηση όπου παρατηρείται μία μετατόπιση από τον χρόνο στον χώρο, από το παρελθόν στον παρόν και τη σύγχρονη εικόνα.

       Λόγος μεστός κι ειλικρινής, “αντίδωρο...στα σπλάχνα του Χρόνου”.

Μαρία Βέρρου-Συγγραφέας

https://www.ekdoseisalati.com/p/o-chronos-paraxena-sopainei/

10 ερωτήσεις στη Βούλα Νάνη

 

1.Πότε και γιατί ξεκίνησες να γράφεις;

Πρώτη γραφή στα μαθητικά και φοιτητικά χρόνια. Μετά η δουλειά και η οικογένεια ήρθαν σε προτεραιότητα. Τώρα νομίζω είναι η κατάλληλη στιγμή, η πιο ώριμη και υπάρχει περισσότερος διαθέσιμος χρόνος. Η γραφή είναι ανάγκη. Θέλεις να πεις αυτά που με άλλον τρόπο δεν μπορείς. Αυτά που πρέπει, οπωσδήποτε, να βγουν προς τα έξω.

2.Σε ποιον ποιητή θα έκανες το τραπέζι;

Στον Κώστα Καρυωτάκη. Αγαπημένος.

3.Με ποια ποιήτρια θα έπινες καφέ;

Με τη Μαρία Πολυδούρη. Θα είχαμε να πούμε πολλά.

4.Αν οι λέξεις κινδύνευαν κι έπρεπε να φυλάξεις οπωσδήποτε μία για το μέλλον, ποια θα ήταν αυτή;

Πίστη.

5.Αν έβρισκες ένα μαγικό ραβδί, ποιο όνειρό σου θα πραγματοποιούσες;

Τον γύρο του κόσμου.

6.Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που κάνεις μόλις ξυπνήσεις και το τελευταίο πριν κοιμηθείς;

Λέω ένα ευχαριστώ για την ημέρα κάνοντας τον σταυρό μου.

7.Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτή την περίοδο;

Γκιακ του Δημοσθένη Παπαμάρκου.

8.«Αλάτι»: τι σου έρχεται στο μυαλό όταν το ακούς;

«Νοστίμισε» τις μέρες μου απ’ όταν το βρήκα. Είμαι ευγνώμων.

9. «Ο Χρόνος παράξενα σωπαίνει». Τι πρέπει να γνωρίζει το αναγνωστικό κοινό για τη συλλογή σου;

Είναι η φωνή μου απέναντι στις έντονες υπαρξιακές αναζητήσεις με αισιόδοξη ενατένιση της ζωής και με ελπιδοφόρο βλέμμα στο μέλλον.

10.Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σου σχέδια;

Γράφω συνεχώς ποιήματα με στόχο μια νέα ποιητική συλλογή με θέμα τις γυναίκες μάγισσες- μάντισσες. Πειραματίζομαι και στα διηγήματα, γιατί τα αγαπώ πολύ.

…

Η Βούλα Νάνη γεννήθηκε στην Πρέβεζα, όπου ζει και εργάζεται ως εκπαιδευτικός. Σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Ιωαννίνων και έκανε το μεταπτυχιακό της στην Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Πατρών. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια δημιουργικής γραφής, κυρίως διήγημα και ποίηση, και είναι μέλος τοπικής θεατρικής ομάδας. Διηγήματα και ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί σε συλλογικές ανθολογίες και ηλεκτρονικά περιοδικά. Η γραφή είναι μια ανάγκη συνομιλίας πρωταρχικά με τον εαυτό της και στη συνέχεια με τους άλλους.

 

Η πρώτη της ποιητική συλλογή, με τίτλο Ο Χρόνος παράξενα σωπαίνει, κυκλοφορεί απ’ τις Εκδόσεις Αλάτι.

 

Απ’ το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Να πλέξω θέλω

Μικρές στιγμές

Αβάφτιστες

Τον Χρόνο της ζωής μου

Ύστερα να ενώσω τα κομμάτια

Να μεταλάβω

Βρέφος εγώ

Την αγκαλιά τους

 

https://www.ekdoseisalati.com/p/o-chronos-paraxena-sopainei/

 

 

 

 

Τώρα

 

Τώρα

Οι άνθρωποι

Να κοιταχτούμε στα μάτια

Χωρίς φόβο

Ν’ ακούσουμε

Χωρίς παρεμβολές

Να μιλήσουμε

Με ακρίβεια

Τώρα

Να μάθουμε ξανά

Να πλησιάζουμε

Ο ένας τον άλλον

Πριν γείρουμε

Στην αγκαλιά του Χρόνου

 

ΒΟΥΛΑ ΝΑΝΗ

Απ’ τη συλλογή Ο Χρόνος παράξενα σωπαίνει, Εκδόσεις Αλάτι

 

Θα το βρείτε εδώ:

https://www.ekdoseisalati.com/p/o-chronos-paraxena-sopainei/