Ραγισμένα Προσωπεία

 

Ένας τίτλος από τις εκδόσεις Αλάτι που μας προδιαθέτει να ανακαλύψουμε την αλήθεια, το μήνυμα που κρύβεται πίσω από το προσωπείο και που θα χρησιμεύσει στην κατανόηση της ανθρώπινης φύσης, συνέχειας και πορείας.

Έντονη η τραγικότητα που συνοδεύει τον άνθρωπο στη γήινη παρουσία του, η γνώση και η αποδοχή της οποίας ιδωμένη μέσα από την εμπειρία του σύγχρονου ανθρώπου έρχεται, για να χαράξει νέους δρόμους για το μέλλον.

Η Σόνια Τσιουτσιουλικλή είναι μια ποιητική φωνή που επικαλείται τη Μούσα για να σταθεί αντάξια της τέχνης της ποίησης έχοντας απόλυτη συνείδηση της συναισθηματικής δύναμης και επιρροής της.

…

Στείλε μου λέξεις εύηχες,

δώσ’ μου κατάλληλο ρυθμό,

κι αν πάλι λιγοστή φανώ

μπροστά στων τραγικών την τέχνη,

δώσ’ μου τη δύναμη, κόρη της Μνημοσύνης,

κάποτε, έστω και λίγο, να τους μοιάσω.

 

Τραγικά πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας παρελαύνουν μέσα στις σελίδες της ποιητικής συλλογής, συναντιούνται με αντίστοιχες σύγχρονες μορφές και βιώνουν καταστάσεις που συντρίβουν την ανθρώπινη υπόσταση, αποκαλύπτουν λογικά σφάλματα ή τονίζουν το αναπόδραστο του ανθρώπινου τέλους.

…

Κι όταν του λύσαν τα δεσμά

και χαμογέλασε,

μες στη φωτιά επέλεξαν

το σώμα του να ρίξουν.

Φλεγόταν ο ευεργέτης τους

ως προδομένο θύμα

και μαζί του κάηκε και ο πολιτισμός.

…  (Προμηθέας)

 

…

Ο Τάκης ρίχνει τη χαριστική βολή. ΜΠΑΜ.

Βρίσκει τον Αστυάνακτα που στέκεται στο τοιχάκι.

Πέφτει και χτυπάει στο κεφάλι.

Μένει εκεί άψυχος.

Μάρτυρας της παιδικής παραφροσύνης.

Μάρτυρας της σύγχρονης εποχής. (Αστυάνακτας)

 

Ιδιαίτερα έντονη η γυναικεία παρουσία. Η Τρωαδίτισσα που συναντιέται με την Αΐσα από τη Συρία και τη Μαρία από τη Λύση.

…Κοινός πόνος,

κοινός προορισμός.

Χέρια αντρικά ετοιμάζονται

ν’ αγγίξουν το κορμί σου.

Δε θα νιώσεις τίποτα.

…(Τρωαδίτισσα)

 

Η Ισμήνη που απολογείται έχοντας απόλυτη συναίσθηση της ανθρώπινης αδυναμίας.

 

Συμβιβασμένη στο καθεστώς,

προσαρμοσμένη σ’ αυτό που θέλει ο κόσμος,

υποταγμένη στη μοίρα μου,

θα αφήσω την πνοή μου. (Απολογισμός της Ισμήνης)

 

Η Λητώ, η Μήδεια, η Φαίδρα, η Ευάνδη, η Ευρυδίκη, η Μέδουσα υπάρχουν για να λειτουργήσουν ως σύμβολα όλων εκείνων που μπορεί να φθείρουν και να καταρρακώσουν τον άνθρωπο. Μέσα από την κυριολεξία και έναν λόγο κοφτό, στίχο σύντομο, λιτή έκφραση χωρίς πολλά σχήματα λόγου έρχονται οι συνειρμοί που παραπέμπουν στην ατολμία, τη δειλία, τον συμβιβασμό που θα οδηγήσει στον χαμό.

…

Μα όσο κι αν θρηνούσε,

τα δάκρυα της Ηούς δεν σβήνανε τη φωτιά.

Εκείνη η μέρα του Ιούλη δεν έπρεπε να ξημερώσει. (Ηώς)

 

Φόνοι, στραγγαλισμοί, θάνατοι, εγκλήματα, εγωισμοί, τύψεις, συμφορές, δεσμά… όλα τα δεινά που ραγίζουν τα ανθρώπινα προσωπεία και αποκαλύπτουν τη μειωμένη αντίσταση του πιο ολοκληρωμένου όντος. Η ποιητική φωνή βέβαια στο τέλος μάς φέρνει την Πανδώρα, προσπαθώντας μάλλον να διασκεδάσει την πεποίθηση ότι ο άνθρωπος αυτοκαθορίζεται.

 

Στον άνθρωπο έδωσε το κλειδί

μαζί με την ελπίδα

για την τύχη του ν’ αποφασίσει.

 

Πέπη Λύχνου, φιλόλογος.

 

https://www.ekdoseisalati.com/p/ragismena-prosopeia/

Ραγισμένα Προσωπεία

 

Η ιστορία που γίνεται μύθος ή ο μύθος που γίνεται ιστορία;

Η διαχρονικότητα του μύθου και η πρόκληση μέσα από μία πλασματική ιστορία να εξηγηθεί η αλήθεια των θεών, υπήρξε ανέκαθεν σημείο αναφοράς για τους συγγραφείς. Τι κρύβεται κάτω από την επιφάνεια του μύθου; Ποιες φιλοσοφικές αλήθειες εκφράζονται;

            Ο Χιούμ μελέτησε τον μύθο όχι ως αυτοσκοπό αλλά ως τρόπο κατανόησης της ανθρώπινης σκέψης. Εξάλλου η πραγματική αξία ενός μύθου βρίσκεται στην αλήθεια που εκφράζει και όχι στην εικόνα με την οποία εκφράζεται. Έτσι μπορεί να περάσει πληροφορίες και αλληγορίες που αφορούν την προέλευση του κόσμου, τους θεσμούς της κοινωνίας, τις αρετές και το ορθώς πράττειν αλλά και οτιδήποτε απασχολεί, προβληματίζει και ερεθίζει την ανθρώπινη ύπαρξη.

Με τον μύθο και τα μαθήματα που μας προσφέρει ως παρελθόν, σε συνδυασμό με την εμπειρία του παρόντος, χτίζουμε το μέλλον. Ο μύθος είναι αναγκαίος για τη ζωή μαςˑ χωρίς αυτόν, χωρίς τη μαγεία του, χωρίς τα μηνύματά του, τις γνώσεις και τις εμπειρίες του, ο άνθρωπος θα έπρεπε ν’ αρχίσει να γνωρίζει τον κόσμο από την αρχή. 

            Οι σημαντικοί μύθοι δημιουργούν πρόσωπα αγέραστα που η βϊοϊστορία τους διαμηνύει μία καίρια αλήθεια για την ψυχική συγκρότηση του ανθρώπου, γεγονός που εξηγεί γιατί η δύναμη αυτής της αλήθειας διαγείρει, παρά το κύλισμα των αιώνων, τις ανθρώπινες συνειδήσεις.

            «Ένα κορίτσι μονάχο

            γεννάει τον καρπό μιας νεανικής απερισκεψίας.

            Ανάμεσα στους αφιλόξενους τοίχους και τις άσπρες στολές

            η Λητώ τής χαμογελάει.

            “Όλα θα πάνε καλά”.

            Η Ειλείθυια τής απαλύνει τον πόνο».

         Στην παρούσα ποιητική της συλλογή, Ραγισμένα Προσωπεία, η ποιήτρια Σόνια Τσιουτσιουλικλή δανείζεται για τις ανάγκες της δέκα εννέα πρόσωπα-σύμβολα. Δέκα εννέα πρόσωπα που φορούν τη μάσκα του τραγικού η οποία, καθώς διαρρηγνύεται, αφήνει από τη χαραμάδα που δημιουργείται να δραπετεύσει το διαχρονικά σταθερό. Η τραγωδία των προσώπων και η τραγωδία της ανθρωπότητας.  Χρησιμοποιώντας τη διαχρονικότητα των εννοιών που στη σειρά των ετών πληθωρικά συνυφάνθηκαν με τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, επιτυγχάνει την σύζευξη με το παρόν και τα προβλήματα του, που ανακύπτουν συνεχώς τα ίδια. Με λόγο καθαρό και ακριβή, σταθερό, μεστό, ολοκληρωμένο, με λέξεις διαλεγμένες με προσοχή, αποτυπώνει  το συνεχώς υπαρκτό, είτε αυτό αφορά φιλοσοφική έννοια είτε ιστορική αλήθεια, μολονότι, στην προκειμένη τουλάχιστον περίπτωση, πολύ λίγο εξετάζεται η ιστορική αλήθεια, αφού οι έννοιες και η σημασία τους στο πέρασμα των αιώνων καθώς και οι κομβικές αξίες πάνω στις οποίες θεμελιώνεται το ευ ζην των ανθρώπων, είναι ο κύριος πρωταγωνιστής. Η κακία, η φθαρτότητα, η αιμομιξία, η αιώνια αγάπη, η ζήλια ξεπετιούνται σαν σπίθες μέσα από το διάπυρο της αιωνιότητας.

            Έτσι, η ανώνυμη Τρωαδίτισσα κλαίει μαζί με την Εκάβη, την Κασσάνδρα και την Ανδρομάχη τον χαμό του Αστυάνακτα αλλά και του Άσαντ και του Δημήτρη. Η Άλκηστη και ο Άδμητος μετατρέπονται σ’ ένα γέρικο ζευγάρι αιώνια αγαπημένων, που πλέκουν τα χέρια τους σαν δύο κλαδιά, για ν’ αντέξουν το κρύο και τον αγέρα. Η Σκύλλα και η Χάρυβδη ντρέπονται για την κακία των ανθρώπων και προτιμούν να κρυφτούν στο παρελθόν τους. Για τη Σφίγγα η μόνη λύση είναι η αυτο-καταστροφή, μη αντέχοντας πια την πρόβλεψη άλλων θανάτων. Οι Ερινύες σκεπάζουν διαχρονικά τις σφαγές μεταξύ των ανθρώπων -τόσο αίμα θέ μου!- και η Μέδουσα απαξιώνεται μπροστά στις ήδη πετρωμένες καρδιές τους.

            Δέκα εννεά πρόσωπα που έγιναν σύμβολα όσων στοιχειώνουν την ύπαρξή μας. Πραγματικά ή όχι, αντικατοπτρίζουν την ζωή του καθενός ξεχωριστά, αλλά και ως μέρος ενός συνόλου, που ταλανίζεται ακολουθώντας μοιρολατρικά τον ίδιο χορό, μέχρι τη συντέλεια του αιώνος.

           Ευτυχώς όμως υπάρχει η Πανδώρα και το μαγικό κουτί της που,

            «Στον άνθρωπο έδωσε το κλειδί

            μαζί με την ελπίδα

            για την τύχη του ν’ αποφασίσει».

 

Μαρία Βέρρου-Συγγραφέας

 

https://www.ekdoseisalati.com/p/ragismena-prosopeia/

 

Επίμονες λέξεις

 

Εννέα δημιουργοί (Αβραάμ Γεωργιάδης, Σταυρούλα Γιώτη, Σεβαστή Κωνσταντινίδου, Ραχήλ Μαρτίδου, Χριστίνα Μιχαηλίδου, Βούλα Νάνη, Αστερόπη Πολυκανδριώτη, Τσαμπίκος Σπάθας και Ελισσάβετ Χρυσοπούλου), με διαφορετική έμπνευση και τεχνοτροπία, ενώνονται σε αυτήν την ποιητική ανθολογία για να εξωτερικεύσουν τις ποιητικές τους ανησυχίες και να αγγίξουν τον αναγνώστη. Λέξεις απλές, λέξεις σύνθετες που συναντιούνται και «επιμένουν» να υμνήσουν τη ζωή, τον έρωτα, τις βαθύτερες ανθρώπινες σκέψεις. Λιτοί στίχοι, πυκνοί στίχοι, εικόνες φανταστικές, εικόνες ρεαλιστικές, δημιουργούν ένα ποιητικό κράμα με κοινό παρονομαστή τον σεβασμό στον άνθρωπο και την τέχνη. Εννέα δημιουργοί που αγαπούν την ποιητική έκφραση και καταφέρνουν με την καθοδήγηση της Άννας Γρίβα, που ανέλαβε τη φιλολογική επιμέλεια, να αγγίξουν τον αναγνώστη και να του προσφέρουν τρία ποιήματα ο καθένας που ξυπνούν μνήμες, συγκινούν, προβληματίζουν. Μια ποιητική ανθολογία νέων δημιουργών που χαρακτηρίζεται, ωστόσο, από επαγγελματισμό και άψογη αρμονία. Το εξώφυλλο της Μαριέττας Μπριντζίκη ντύνει την ποιητική συλλογή με μια καλαίσθητη δημιουργία, όπως άλλωστε μας έχει συνηθίσει ο εκδοτικός οίκος Αλάτι.

Σόνια Τσιουτσιουλικλή, φιλόλογος.

 

https://www.ekdoseisalati.com/p/epimones-lexeis/

10 ερωτήσεις στη Σόνια Τσιουτσιουλικλή

 

1.Πότε και γιατί ξεκίνησες να γράφεις;

Ξεκίνησα να γράφω τα πρώτα μου ποιήματα στην εφηβική ηλικία. Τότε ήμουν πολύ ντροπαλή και εσωστρεφής και η αποτύπωση των σκέψεων και των συναισθημάτων μου λειτουργούσε για μένα λυτρωτικά. Για πολλά χρόνια δεν έγραφα, δυστυχώς, καθόλου, μέχρι την εποχή του κορονοϊού, καθώς τότε είχα αρκετό χρόνο για να ξεκινήσω μαθήματα δημιουργικής γραφής. Έτσι, άρχισα και πάλι να γράφω, μετά από πάρα πολλά χρόνια, από τη βαθύτερη ανάγκη μου για επικοινωνία με τον εαυτό μου και τον κόσμο γύρω μου.  

2.Σε ποιον ποιητή θα έκανες το τραπέζι;

Στον Γιώργο Σεφέρη, αν ήταν εν ζωή. Είναι ο ποιητής που διάβαζα ιδιαίτερα στην εφηβεία.

3.Με ποια ποιήτρια θα έπινες καφέ;

Με την Κική Δημουλά, αν ζούσε. Λατρεύω την ευστροφία και τον προβληματισμό που βγάζει στα ποιήματά της. Θα πήγαινα, ωστόσο, για καφέ και με οποιαδήποτε σύγχρονη γνωστή ή άγνωστη ποιήτρια, αν το κίνητρο γραφής της είναι η αγάπη για την ποίηση και τον άνθρωπο.

4.Αν οι λέξεις κινδύνευαν κι έπρεπε να φυλάξεις οπωσδήποτε μία για το μέλλον, ποια θα ήταν αυτή;

Η δημιουργία.

5.Αν έβρισκες ένα μαγικό ραβδί, ποιο όνειρό σου θα πραγματοποιούσες;

Ένα σπιτάκι με μια τεράστια βιβλιοθήκη και ένα γραφείο με θέα τη θάλασσα.

6.Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που κάνεις μόλις ξυπνήσεις και το τελευταίο πριν κοιμηθείς;

Προσπαθώ το τελευταίο διάστημα να αυτοπειθαρχώ και να ξυπνάω με πρωινή γιόγκα. Το τελευταίο πράγμα που κάνω πριν κοιμηθώ είναι να στέλνω την καληνύχτα μου στην κόρη μου που έφυγε για σπουδές. 

7.Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτή την περίοδο;

Στη γη είμαστε πρόσκαιρα υπέροχοι του Vuong Ocean.

8.«Αλάτι»: τι σου έρχεται στο μυαλό όταν το ακούς;

To «αλάτι της ζωής μου», το όνειρό μου που έγινε πραγματικότητα: ανάμεσα σε τόσα βιβλία, στα ράφια του βιβλιοπωλείου που πήγαινα χρόνια, βρέθηκε και ένα δικό μου. Ευγνώμων για πάντα για αυτό...

9. Ραγισμένα Προσωπεία. Τι πρέπει να γνωρίζει το αναγνωστικό κοινό για τη συλλογή σου;

Είναι η πρώτη μου απόπειρα για σύνθεση μιας ποιητικής συλλογής και το πρώτο μου βιβλίο. Στα ποιήματα οι μύθοι σπάνε και οι τραγικοί ήρωες αποκτούν φωνή, καθώς αφήνουν το παρελθόν τους και βαδίζουν ανάμεσά μας στο σήμερα.

10.Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σου σχέδια.

Είμαι στο στάδιο που δοκιμάζομαι σε όλα τα συγγραφικά είδη για να αποφασίσω με ποιο θα ήθελα κυρίως να ασχοληθώ. Ωστόσο, έχω σχεδόν έτοιμο ένα μυθιστόρημα, και θα χαρώ κάποια στιγμή στο μέλλον να το δω και αυτό σε κάποιο ράφι ενός βιβλιοπωλείου.

…

Η Σόνια Τσιουτσιουλικλή γεννήθηκε το 1975 στη Γερμανία από πατέρα Έλληνα και μητέρα Κροάτισσα. Τα τελευταία είκοσι χρόνια ζει και εργάζεται στην Κύπρο ως Φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση. Εκπόνησε μεταπτυχιακή διατριβή πάνω στην Κλασική Φιλολογία και ασχολείται με το θέατρο, τη μουσική και τον χορό. Το τελευταίο διάστημα κάνει τα πρώτα της βήματα στη συγγραφή κειμένων και στην εικονογράφηση. Η ποιητική συλλογή «Ραγισμένα προσωπεία» βρέθηκε στη βραχεία λίστα διαγωνισμού των εκδόσεων Αλάτι και αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη της ποιητική συλλογή. Συμμετέχει στα συλλογικά βιβλία των εκδόσεων Αλάτι «Ξεθωριασμένες πεταλούδες» και «Σε μια κόλλα λευκή» (2022). Βραβεύτηκε με Έπαινο στην κατηγορία «Παιδικό παραμύθι» από τις εκδόσεις Ηλιαχτίδα (2021), ενώ η ΔΗ.Κ.ΕΠ. Αιγιαλείας σε συνεργασία με την Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών τής έδωσε τιμητική διάκριση για ένα ποίημά της (2022).

 

Η πρώτη της ποιητική συλλογή, με τίτλο Ραγισμένα Προσωπεία, κυκλοφορεί απ’ τις Εκδόσεις Αλάτι.

 

Απ’ το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Φαίδρα

 

Την ξέρουν πλέον όλοι στη γειτονιά.

Ακόμη παραλύει στη θέα της μορφής του.

Τα άκρα της τρέμουν

και το κεφάλι της βαραίνει

στην παραδοχή του ανήθικου πόθου.

Έρμαιο στα χέρια της Αφροδίτης.

«Ανίερη! Βρόμικη!» της φωνάζουν.

Αργοσέρνει τον χιτώνα της

μπροστά στο σπίτι του ψεύτη,

του κλέφτη, του δολοφόνου.

Αυτή είναι η καινούργια στη γειτονιά.

Κάποιον πρέπει να χλευάσουν.

 

https://www.ekdoseisalati.com/p/ragismena-prosopeia